बाइनान्समा ६.३ अर्ब डलरको साइबर हमला, करिब ३ अर्ब डलरको सम्पत्ति रोक्का

विश्वकै ठूलो क्रिप्टोकरेन्सी एक्सचेन्ज बाइनान्समा भएको ठूलो साइबर हमलामा ६.३ अर्ब अमेरिकी डलर बराबरको डिजिटल सम्पत्ति चोरी भएको छ। कम्पनीका अनुसार चोरी भएको रकममध्ये करिब ३ अर्ब डलर बराबरको सम्पत्ति रोक्का गर्न सफल भए पनि बाँकी रकम अझै अज्ञात ह्याकरहरूको नियन्त्रणमा छ।

बाइनान्सले सुरुमा आफ्ना एक इन्जिनियरको ल्यापटपमा अनधिकृत पहुँच बनाएर रकम चोरी गरिएको आशंका गरेको थियो। तर, पछिल्लो अनुसन्धानले यो हमला अपेक्षाभन्दा व्यापक रहेको देखाएको छ। बाइनान्सका सहप्रमुख कार्यकारी अधिकृत रिचर्ड टेङले घटनामा एउटै व्यक्तिको संलग्नता मात्र नभई सुरक्षाका विभिन्न कमजोरी प्रयोग गरिएको बताएका छन्। ह्याकरहरूले आफूले प्रयोग गरेका उपकरण र प्रमाणहरू आफैँ नष्ट हुने प्रविधि अपनाएकाले अनुसन्धान र चोरी भएको रकमको खोजी थप जटिल बनेको उनको भनाइ छ।

यस घटनामा उत्तर कोरियासँग सम्बन्धित ह्याकिङ समूहको संलग्नता रहेको विभिन्न साइबर सुरक्षा विश्लेषक संस्थाहरूले दाबी गरेका छन्। एआईमा आधारित अनुसन्धान संस्था टीआरएम ल्याब्सले आक्रमणको शैली यसअघि उत्तर कोरियाली समूहसँग जोडिएका घटनासँग मिल्दोजुल्दो रहेको जनाएको छ। त्यस्तै, क्रिप्टोकरेन्सी विश्लेषक कम्पनी चेनालाइसिसले पनि उत्तर कोरियाको संलग्नता रहेकोमा उच्च विश्वास व्यक्त गरेको छ। यद्यपि, यी दाबीहरू अनुसन्धानकर्ताहरूको विश्लेषणमा आधारित छन्।

सन् २०२५ मा बाइबिट एक्सचेन्जमा भएको १.५ अर्ब डलरको चोरीलाई समेत उछिन्दै यो घटना क्रिप्टोकरेन्सी क्षेत्रकै सबैभन्दा ठूलो चोरीका रूपमा प्रस्तुत गरिएको छ। घटनापछि अमेरिकी सिक्रेट सर्भिसले चोरी भएको रकम पहिचान गर्ने, रोक्का गर्ने, त्यसको कारोबारको निगरानी गर्ने र असुली गर्ने काम भइरहेको जनाएको छ। बाइनान्सले पनि अमेरिकी संघीय अनुसन्धान ब्युरो (एफबीआई) सँग सहकार्य गरिरहेको बताएको छ।

बाइनान्सले अमेरिकामा सञ्चालन हुने आफ्नो सेवा बाइनान्स डट यूएसमा यस घटनाको असर नपरेको जनाएको छ। तर, चोरी भएको सम्पत्तिमा अमेरिकी डलरसँग जोडिएका टेथर र सर्कलजस्ता डिजिटल सम्पत्ति पनि रहेकाले अनुसन्धान र रकम असुलीमा अमेरिकी निकायहरूको भूमिका महत्त्वपूर्ण हुने देखिएको छ।

कम्पनीले आफ्ना प्रयोगकर्तालाई उनीहरूको रकम सुरक्षित रहेको र चोरीबाट भएको सम्पूर्ण नोक्सानीको क्षतिपूर्ति दिने प्रतिबद्धता जनाएको छ। सुरुमा निक्षेप राख्ने र रकम झिक्ने सेवा स्थगित गरेको बाइनान्सले पछि जारी गरेको सूचनामा निक्षेप सेवा प्रभावित नभएको स्पष्ट पारेको थियो। कम्पनीले चोरी भएको सम्पत्तिको क्षतिपूर्ति दिन आफ्नै कोषबाट ६.३४ अर्ब डलरभन्दा बढी रकम छुट्याएको र विभिन्न क्रिप्टो टोकन सक्रिय रूपमा खरिद गरिरहेको जनाएको छ।

यो घटनाले क्रिप्टोकरेन्सी बजारमा समेत ठूलो प्रभाव पारेको छ। समाचारमा उल्लेख भएअनुसार शुक्रबार न्यूयोर्कमा कारोबार हुँदा बिटकोइनको मूल्य पाँच प्रतिशतले घटेर ७६ हजार ८०० डलरमा झरेको थियो। त्यस्तै, अर्को क्रिप्टो एक्सचेन्ज कोइनबेसको सेयर मूल्य १२ प्रतिशतले घटेको थियो भने क्रिप्टो कारोबारसम्बन्धी वित्तीय सेवा दिने रोबिनहुडको सेयर मूल्य ७.८ प्रतिशतले ओरालो लागेको थियो।

सन् २०१७ मा चीनबाट सुरु भएको बाइनान्स विश्वभर ३० करोडभन्दा बढी दर्ता भएका प्रयोगकर्ता रहेको प्रमुख डिजिटल सम्पत्ति कारोबार मञ्च हो। सन् २०२४ सम्ममा कम्पनीको संरक्षणमा १६० अर्ब डलरभन्दा बढी मूल्यको सम्पत्ति रहेको समाचारमा उल्लेख छ।

यति ठूलो रकमको चोरीपछि बाइनान्सले ग्राहकको सम्पत्ति सुरक्षित राख्न र नोक्सानीको क्षतिपूर्ति दिन सक्ने क्षमतामाथि प्रश्न उठ्न थालेको छ। कम्पनीले आफू यो संकट सामना गर्न सक्षम रहेको र ग्राहकको रकम सुरक्षित रहने दोहोर्‍याउँदै आएको छ। तर, क्रिप्टो बजारका विश्लेषकहरूले सन् २०२२ मा एफटीएक्स एक्सचेन्ज धराशायी हुनुअघि त्यसका तत्कालीन प्रमुख कार्यकारी अधिकृत साम बैंकम्यान–फ्राइडले पनि यस्तै आश्वासन दिएको स्मरण गराएका छन्। एफटीएक्सको पतनपछि ग्राहकहरूले ठूलो आर्थिक नोक्सानी बेहोर्नुपरेको थियो।

केही कानुनी विज्ञहरूले बाइनान्सले क्षतिपूर्तिको प्रतिबद्धता जनाए पनि त्यसलाई कानुनी रूपमा बाध्यकारी मान्न मिल्ने वा नमिल्ने विषय ग्राहकसँग भएका सम्झौतामा निर्भर गर्ने बताएका छन्। क्षतिपूर्ति प्राप्त गर्न ग्राहकहरूले कानुनी प्रक्रिया अपनाउनुपर्ने अवस्था पनि आउन सक्ने उनीहरूको चेतावनी छ। लन्डनस्थित एड्विन को ल फर्मका ड्यानियल टङ्केलका अनुसार यसमा ग्राहकसँगको सम्झौता र बाइनान्समाथि कुन क्षेत्राधिकारमा मुद्दा चलाउन सकिन्छ भन्ने विषय महत्त्वपूर्ण हुनेछ।

पछिल्ला पाँच वर्षमा क्रिप्टोकरेन्सी उद्योगले साइबर हमलाका कारण ठूलो आर्थिक क्षति बेहोर्दै आएको छ। यस्ता घटनामा उत्तर कोरियासँग सम्बन्धित लाजरस ग्रुप र ट्रेडरट्रेटरजस्ता समूहको संलग्नता रहेको आरोप लाग्दै आएको छ। उत्तर कोरियाले भने यस्ता आरोपहरू अस्वीकार गर्दै आएको छ।

बाइनान्समा भएको पछिल्लो घटनाले डिजिटल सम्पत्तिको सुरक्षा, साइबर अपराध नियन्त्रण र प्रयोगकर्ताको रकमको क्षतिपूर्तिसम्बन्धी प्रश्नलाई फेरि सतहमा ल्याएको छ। कम्पनीले क्षतिपूर्तिको प्रतिबद्धता जनाए पनि चोरी भएको बाँकी रकम कति असुल हुन्छ र प्रयोगकर्ताले वास्तविक रूपमा कति क्षतिपूर्ति पाउँछन् भन्ने विषय अझै स्पष्ट भएको छैन।